bình dương công chúa

Bách khoa toàn thư phanh Wikipedia

Bình Dương công chúa
平陽公主
Công chúa ngôi nhà Hán
Thông tin yêu chung
Sinh?
Mất?
An tángMậu lăng (茂陵)
Phối ngẫuTào Thọ
Hạ Hầu Pha (?)
Vệ Thanh
Hậu duệTào Tương
Thân phụHán Cảnh Đế
Thân mẫuHiếu Cảnh Vương Hoàng hậu

Bình Dương công chúa (Giản thể: 平阳公主; phồn thể: 平陽公主), còn gọi Dương Tín công chúa (陽信公主), là một trong những Công chúa ngôi nhà Hán. Bà là đàn bà của Hán Cảnh Đế Lưu Khải và chị ruột của Hán Vũ Đế Lưu Triệt.

Bạn đang xem: bình dương công chúa

Trong lịch sử dân tộc ngôi nhà Hán, thời Hán Vũ Đế trị vì như thế, Bình Dương công chúa có tiếng với tầm quan trọng kha khá cần thiết là tiến bộ cử Hoàng hậu Vệ Tử Phu và Lý phu nhân, nhị vị hậu phi được Hán Vũ Đế sủng ái trong cả thời hạn lâu năm. Bên cạnh đó, bà còn là một bà xã của danh tướng mạo triều Hán Vệ Thanh, cũng đó là em trai của Vệ Tử Phu.

Thân thế[sửa | sửa mã nguồn]

Sử sách ko ghi lại năm sinh và thương hiệu của bà, chỉ biết bà là đàn bà cả của Hán Cảnh Đế Lưu Khải, u là Vương Hoàng hậu. Tuy nhiên bà ko cần đàn bà đầu lòng của Vương thị, vì như thế trước lúc nhập cung Vương thị từng lấy Kim Vương Tôn và sinh một đàn bà là Kim Tục. Thời điểm nhưng mà bà Ra đời, Lưu Khải còn là một Hoàng hoàng thái tử của Hán Văn Đế, còn u bà Vương thị vốn liếng là Thị thiếp của Thái tử. Sau cơ, Vương thị sinh tiếp nhị đàn bà Nam Cung công chúa và Long Lự công chúa, và sau cuối là Lưu Triệt - người về sau được lập thực hiện Hoàng hoàng thái tử Khi Vương thị được lập thực hiện Hoàng hậu[1].

Năm Văn Đế Hậu Nguyên loại 7 (157 TCN), Hán Văn Đế bỏ mình, phụ thân bà đăng vương. Khi ấy bà vẫn đem tước đoạt hiệu Công chúa, lấy khu đất phong ở ấp Dương Tín, gọi là Dương Tín Công chúa (暘信公主)[2]. Sau cơ, Dương Tín Công chúa kết duyên với Bình Dương hầu Tào Thọ, Tằng tôn của danh tướng mạo Tào Tham thời đầu ngôi nhà Hán. Khoảng năm loại 4 (154 TCN), Tào Thọ quá tước đoạt Bình Dương hầu. Không rõ ràng thời hạn Công chúa trở nên thân mật với Tào Thọ, có lẽ rằng là sau năm này vì như thế tiếp sau đó bà chính thức được gọi Bình Dương Công chúa (平暘公主). Theo lệ xưng hô đời Hán, những vị Hoàng phái đẹp với phong tước đoạt "Công chúa" đều theo gót thương hiệu tước đoạt của ông xã. Bà sinh cho tới Tào Thọ một nam nhi là Tào Tương (曹襄).

Năm Cảnh Đế Hậu Nguyên loại 3 (141 TCN), em trai bà là Thái tử Lưu Triệt kế tiếp vị, tức Hán Vũ Đế. Bình Dương Công chúa vẫn lưu giữ mối quan hệ thân mật thiết với em bản thân. Vũ Đế cũng thông thường ghé thăm Bình Dương phủ nhằm thăm hỏi động viên. Căn cứ Hán thư ghi lại chuyện về Vệ Thanh, bà được gọi là "Dương Tín Trưởng công chúa", ko rõ ràng là lúc u bà là Vương thị trở nên Hoàng hậu hoặc kể từ Khi Hán Vũ Đế đăng vương, chính vì triều Tây Hán từ xưa chỉ phong đàn bà cả của Hoàng hậu (Đích trưởng nữ) tước đoạt hiệu Trưởng công chúa - điều này hoàn toàn có thể lấy cô của bà là Lưu Phiêu thực hiện thông lệ. Nếu như bà mãi kể từ sau khoản thời gian Vũ Đế đăng vương mới mẻ là Trưởng công chúa", thì bà là vị Hoàng phái đẹp thứ nhất lấy tư cơ hội "chị / em gái" của hoàng thượng nhưng mà thụ phong tước đoạt hiệu này.

Tiến cử hậu phi[sửa | sửa mã nguồn]

Trần A Kiều, Hoàng hậu thứ nhất của Hán Vũ Đế ko sinh được con cái nên bị thất sủng. Mé cạnh Hán Vũ Đế không tồn tại sủng phi vì như thế Trần Hoàng hậu luôn luôn ghen tuông tuông không có căn cứ, lại cậy thế u bản thân là Quán Đào Công chúa, người dân có công trong các việc gom Vũ Đế đăng vương nhằm không cho.

Mùa xuân năm Kiến Nguyên thứ hai (139 TCN), Vũ Đế bên trên lối tuần thú chống Thượng ghé nghịch tặc Bình Dương phủ. Bình Dương Công chúa sai ca phái đẹp rời khỏi múa hát, vô cơ với Vệ Tử Phu. Vệ Tử Phu xinh đẹp mắt khiến cho Vũ Đế si mê ko tách mắt[3], Công chúa thấy vậy, sai nường vô hầu Vũ đế[4]. Sau Khi Vũ Đế sủng hạnh thì đem nường về cung và thưởng Công chúa một ngàn cân nặng vàng[5]. Vệ Tử Phu đắc sủng, tiếp tục sinh 3 đàn bà, được phong thực hiện Phu nhân. Em trai nường là Vệ Thanh, từng thao tác làm việc vô Bình Dương phủ cũng khá được Vũ Đế phong thực hiện Kiến Chương giám, thống lĩnh group người bạn đường, hàm Thị trung[6], ko lâu sau thăng thực hiện Đại Trung đại phu[7]. Bên cạnh đó Vũ Đế còn trọng dụng rất đông người vô gia tộc chúng ta Vệ. Vào khi Trần Hoàng hậu cuộc kị và mò mẫm cơ hội hạ độc Vệ phu nhân tuy nhiên ko trở nên, Hán Vũ Đế thôi cổ động dự định phế truất Hậu nhằm lập Vệ Tử Phu lên thay[8]. Quán Đào Công chúa bất bình thưa với Bình Dương Công chúa:「"Hoàng đế không tồn tại tao thì làm thế nào được lập, ni lại vứt vứt đi đàn bà tao, không giống nào là bội bạc?!"」, Bình Dương Công chúa đáp:「"Dùng nguyên nhân ko con cái, hoàn toàn có thể phế"」. Trần Hoàng hậu nghe thế, sử dụng nhiều vàng bạc nhằm mò mẫm phương án đem thai[9], lại sử dụng thuật vu cổ chửi rủa Vệ phu nhân nên bị phế truất.

Xem thêm: tranh vẽ tiết kiệm nước

Năm Nguyên Sóc vẹn toàn niên (128 TCN), Vệ Tử Phu sinh rời khỏi Thái tử Lưu Cứ nên nhanh gọn sách lập Hoàng hậu. Hơn mươi năm tiếp theo, Vệ Hoàng hậu tuy rằng vẫn mối quan hệ đảm bảo chất lượng với hoàng thượng tuy nhiên sắc đẹp suy hạn chế, Hán Vũ Đế ham muốn hấp thụ thêm phi tần trẻ trung. Năm Nguyên Đỉnh loại 6 (111 TCN), một nhạc sư tài năng thương hiệu Lý Diên Niên được Vũ Đế triệu con kiến, nhấc lên bài bác hát với câu nói. như sau:

Chữ Hán
...
北方有佳人
絕世而獨立
一顧傾人城
再顧傾人國
寧不知傾城與傾國
佳人難再得
Phiên âm Hán Việt
...
Bắc phương hữu mĩ nhân,
Tuyệt thế nhi song lập.
Nhất cố khuynh nhân trở nên,
Tái cố khuynh nhân quốc.
Ninh bất tri khuynh trở nên dữ khuynh quốc,
Giai nhân nan tái ngắt đắc.
Dịch nghĩa
...
Phương Bắc với Hotgirl,
Vẻ rất đẹp thế không có bất kì ai sánh vày.
Một tầm nhìn thực hiện ngả nghiêng trở nên quách,
Nhìn lại đợt tiếp nhữa thực hiện quốc gia suy vong.
Thà là ko biết nét đẹp khuynh trở nên khuynh quốc,
Người đẹp mắt như thế khó khăn lòng bắt gặp cho tới nhị thứ tự.

Vũ Đế ko tin yêu bên trên đời với người mẫu như vậy, tuy nhiên Bình Dương Công chúa nói: "Lý Diên Niên với người em gái, là một trong những người mẫu khuynh trở nên khuynh quốc như thế!". Khi cơ em gái Lý Diên Niên là Lý thị, đang được là ca vũ vô Bình Dương phủ. Vũ Đế bắt gặp Lý thị, tức thì sủng ái, phong thực hiện Lý phu nhân[10]. Kể kể từ tiếp sau đó không thể biên chép nào là về Bình Dương Công chúa bên trên góc nhìn chính vì sự nữa.

Tái giá[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Nguyên Quang loại 4 (131 TCN), Tào Thọ chết thật, hộ Công chúa tái ngắt giá bán với Nhữ Âm hầu Hạ Hầu Phả (夏侯颇). Năm Nguyên Đỉnh thứ hai (115 TCN), Hạ Hầu Phả vì như thế nằm trong thị tỳ của phụ thân thông dâm, nên bị luận tội nhưng mà tự động sát[11]. Tuy nhiên, với đánh giá rằng người lấy Hạ Hầu Phả là Tôn công chúa, vô thời hạn ấy cũng khá được gọi là Bình Dương công chúa nhưng mà thôi, chuyện này cho tới ni vẫn nằm trong diện nghi ngại vấn.

Thời gian tham Công chúa đang được ở góa, bà triệu những quan lại Tả hữu của tôi nhằm chất vấn coi vô trở nên Trường An với tước đoạt Hầu nào là trở nên thân mật với bà được ko. Các quan lại miêu tả hữu bẩm Đại tướng mạo quân Vệ Thanh, em trai Hoàng hậu Vệ Tử Phu hoàn toàn có thể trở nên thân mật nằm trong Công chúa. Công chúa nói:「"Người cơ vốn liếng kể từ vô phủ tao, còn từng cưỡi xe pháo ngựa theo gót tao thoát khỏi cửa ngõ, ni lại hoàn toàn có thể thực hiện phu quân tao sao?"」. Quan miêu tả hữu nói:「"Tỷ tỷ Đại tướng mạo quân là đương kim Hoàng hậu, 3 con cái đều phong Hầu, phú quý chấn động thiên hạ, Công chúa hà cớ suy nghĩ?"」. Nghe xong xuôi, Công chúa thấy hợp lí, bèn tự động vô cung thưa với Hoàng hậu. Hoàng hậu tâu Vũ Đế, Vũ Đế rất rất mừng rỡ, tức thì nghiền trở nên. Tuy nhiên, Hán thư ghi lại chuyện này là vì Công chúa ly thơm với Tào Thọ nhằm cưới Vệ Thanh[12][13].

Xem thêm: tranh cổ đông về bảo vệ môi trường

Căn cứ theo gót vẹn toàn văn "3 nam nhi đều phong Hầu", thì Công chúa và Vệ Thanh trở nên thơm rơi vào tầm từ thời điểm năm Nguyên Sóc loại 5 (124 TCN) quay trở lại sau. Sau cơ, nam nhi của bà là Tào Tương trở nên thân mật với Trưởng phái đẹp của Hán Vũ Đế và Vệ Hoàng hậu là Vệ Trưởng công chúa.

Mộ phần[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Nguyên Phong loại 5 (106 TCN), Vệ Thanh chết thật, bà xã ông xã Công chúa được phù hợp táng bên trên quần thể Mậu lăng (茂陵) - lăng tẩm chủ yếu của Hán Vũ Đế.

Thời gian tham nhưng mà Công chúa nằm trong Vệ Thanh ai bị tiêu diệt trước đều ko thể khảo được nữa. Theo lệ ngôi nhà Hán, tuy rằng gọi là ["Hợp táng"; 合葬], tuy vậy với kiểu dáng tuy rằng nằm trong mộ nhưng mà ko nằm trong huyệt, mộ huyệt của Công chúa theo gót tham khảo là cơ hội 1.300 mét vế phía Đông đối với mộ huyệt của Vệ Thanh.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Hán Vũ Đế
  • Vệ Tử Phu
  • Lý Diên Niên
  • Lý phu nhân

Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Tư Mã Thiên (2006), Quyển 49
  2. ^ Ban Cố (2007), Quyển 55, Liệt truyện 25 - Vệ Thanh, Hoắc Khứ Bệnh truyện: 平暘侯曹壽尚武帝姊暘信長公主。季與主傢僮衛媼通,生青。
  3. ^ Ban Cố (2007), Ngoại quí truyện (thượng): “帝祓霸上,还过平阳主。主见所偫美人,帝不说。既饮,讴者进,帝独说子夫。”
  4. ^ 颜师古《汉书注》载:轩谓轩车,即今车之施幰者。
  5. ^ Tư Mã Thiên (2006), Quyển 111, Quyển 55 - Vệ Thanh, Hoắc Khứ Bệnh truyện: 建元二年春,青姊子夫得入宫幸上。
  6. ^ Tư Mã Thiên (2006), Quyển 111, Quyển 55 - Vệ Thanh, Hoắc Khứ Bệnh truyện: “上闻,乃召青为建章监,侍中,及同母昆弟贵,赏赐数日间累千金。”
  7. ^ Tư Mã Thiên (2006), Quyển 111, Quyển 55 - Vệ Thanh, Hoắc Khứ Bệnh truyện: “孺为太仆公孙贺妻。少儿故与陈掌通,上召贵掌。公孙敖由此益贵。子夫为夫人。青为大中大夫。”
  8. ^ Ban Cố (2007), Quyển 97 - Ngoại quí truyện 97 (thượng): 聞衛子夫得幸,幾死者數焉。上愈怒。
  9. ^ 《史記·卷四十九·外戚世家》:陳皇后母大長公主,景帝姊也,數讓武帝姊平陽公主曰:「帝非我不得立,已而棄捐吾女,壹何不自喜而倍本乎!」平陽公主曰:「用無子故廢耳。」陳皇后求子,與醫錢凡九千萬,然竟無子。
  10. ^ Tư Mã Thiên (2006), Quyển 12 - Hiếu Vũ phiên bản kỷ 12: 其年,既灭南越,上有嬖臣李延年以好音见。上善之,下公卿议,曰:“民间祠尚有鼓舞之乐,今郊祠而无乐,岂称乎?”
  11. ^ Tư Mã Thiên (2006), Quyển 95, Liệt truyện 35 - Phàn Khoái, Hạ Hầu Anh truyện: 汝阴侯夏侯婴......子夷侯灶立,七年卒。子共侯赐立,三十一年卒。子侯颇尚平阳公主。立十九岁,元鼎二年,坐与父御婢奸罪,自杀,国除。
  12. ^ Tư Mã Thiên (2006), Quyển 49, Thế gia 19 - Ngoại thích: 左右侍御者曰:“今大将军姊为皇后,三子为侯,富贵振动天下,主何以易之乎?”
  13. ^ Ban Cố (2007), Quyển 55, Liệt truyện 25 - Vệ Thanh, Hoắc Khứ Bệnh truyện: 初,青既尊贵,而平阳侯曹寿有恶疾就国,长公主问:“列侯谁贤者?”左右皆言大将军。主笑曰:“此出吾家,常骑从我,奈何?”左右曰:“于今尊贵无比。”于是长公主风白皇后,皇后言之,上乃诏青尚平阳主。与主合葬,起冢象卢山云。

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Tư Mã Thiên (tháng 6 năm 2006). Sử ký (bằng giờ Trung). Trung Hoa thư viên. ISBN 9787101051469.
  • Ban Cố (tháng một năm 2007). Hán thư (bằng giờ Trung). Trung Hoa thư viên. ISBN 9787101057034.